آنژیوپلاستی برنامهریزیشده یا اورژانسی؟
آنژیوپلاستی همیشه در شرایط اورژانسی انجام نمیشود. بعضی بیماران بعد از بررسیهای منظم، نوار قلب، اکو، تستهای تکمیلی و آنژیوگرافی مشخص میشود که تنگی مهمی در عروق کرونر دارند. اگر شرایط بیمار مناسب باشد، پزشک میتواند برای آنژیوپلاستی و استنتگذاری برنامهریزی کند. این حالت با زمانی که بیمار با سکته قلبی و درد شدید وارد اورژانس میشود تفاوت زیادی دارد.
در آنژیوپلاستی برنامهریزیشده، بیمار فرصت دارد داروها، آزمایشها، وضعیت کلیه، فشار خون، قند خون و خطر خونریزیاش بررسی شود. پزشک میتواند درباره روش انجام، مراقبتهای قبل و بعد و برنامه دارویی تصمیم دقیقتری بگیرد. اما در آنژیوپلاستی اورژانسی، هدف اصلی نجات عضله قلب و باز کردن سریع رگ بستهشده است.
به همین دلیل، توصیه اصلی به بیماران این است: قبل از اینکه قلب شما را مجبور به درمان اورژانسی کند، برای چکاپ و پیشگیری اقدام کنید.* اگر درد قفسه سینه، تنگی نفس، خستگی غیرعادی، تعریق سرد، تهوع همراه درد، یا کاهش توان فعالیت دارید، مراجعه را عقب نیندازید.
دکتر مهرداد طاهریون با تجربه در حوزه آنژیوپلاستی عروق کرونر، بر اساس وضعیت بیمار تصمیم میگیرد که آیا درمان دارویی کافی است، آیا نیاز به آنژیوگرافی وجود دارد، یا بیمار کاندید آنژیوپلاستی و استنتگذاری است. تصمیمگیری درمانی باید فردمحور باشد؛ یعنی سن، بیماریهای زمینهای، شدت تنگی، علائم، عملکرد قلب و شرایط دارویی بیمار در نظر گرفته شود.
راهنمای ۲۰۲۵ ACC/AHA درباره سندرمهای کرونری حاد اشاره میکند که در بیماران ACS، راهبردهای درمانی شامل ارزیابی اولیه، درمان دارویی، باز کردن رگ و پیشگیری ثانویه است. همچنین در PCI بیماران ACS، رویکرد رادیال از مچ دست برای کاهش خونریزی و عوارض عروقی ترجیح داده شده است. ( American College of Cardiology )
چکاپ منظم قلبی میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. نوار قلب و اکو در بازههای زمانی مناسب به پزشک کمک میکنند تغییرات قلب را زودتر تشخیص دهد. در بیماران پرخطر، این بررسیها باید جدیتر و منظمتر انجام شوند. ظاهر سالم، نبود درد شدید یا توانایی انجام کارهای روزانه نباید باعث غفلت شود.
در سالمندان، روزهداری بدون مشورت پزشکی میتواند شرایط را پیچیدهتر کند. وقتی بدن دچار کمآبی میشود، قلب ممکن است برای حفظ گردش خون تحت فشار بیشتری قرار گیرد. در افرادی که عروق کرونر تنگ دارند، این فشار اضافه میتواند زمینهساز تشدید درد قلبی یا حمله قلبی شود. کمآبی در سالمندان به دلیل حجم آب کمتر بدن و مصرف برخی داروها جدیتر است. ( Mayo Clinic ) بنابراین فرد مسن، بیمار دیابتی، بیمار دارای استنت، یا کسی که سابقه درد قلبی دارد، باید قبل از روزهداری با متخصص قلب مشورت کند.
تجربه بیمار دکتر مهرداد طاهریون
«من هر سال چکاپ قلبی را عقب میانداختم چون ظاهر سالمی داشتم. وقتی درد سینهام بیشتر شد، مراجعه کردم. بعد از بررسی مشخص شد گرفتگی عروق دارم و خوشبختانه قبل از سکته، آنژیوپلاستی برنامهریزیشده انجام شد. حالا میدانم پیشگیری چقدر مهمتر از درمان اورژانسی است.»
سوالات متداول
۱. آنژیوپلاستی برنامهریزیشده چه فرقی با اورژانسی دارد؟
در نوع برنامهریزیشده، بیمار قبل از حمله قلبی و با بررسی کاملتر درمان میشود؛ در نوع اورژانسی، هدف باز کردن سریع رگ در شرایط سکته یا خطر حاد است.
۲. چه کسانی باید چکاپ قلبی منظم داشته باشند؟
افراد بالای ۴۰ سال، بیماران دیابتی، افراد با فشار خون یا چربی خون بالا، سیگاریها، افراد چاق و کسانی با سابقه خانوادگی بیماری قلبی.
۳. آیا روزهداری میتواند باعث سکته قلبی شود؟*
روزهداری بهتنهایی برای همه افراد باعث سکته نمیشود، اما در سالمندان، بیماران قلبی، افراد دچار کمآبی، دیابت یا فشار خون کنترلنشده میتواند خطر علائم قلبی را افزایش دهد. تصمیم باید با نظر پزشک باشد.
