کاهش ناگهانی توان راه رفتن در سالمند ؛ وقتی قلب دیگر مثل قبل همراهی نمیکند !
یکی از علائم مهمی که خانوادهها کمتر به آن توجه میکنند، کاهش توان فعالیت است. سالمندی که قبلاً بدون مشکل تا مسجد، بازار، پارک یا خانه فرزندان میرفت، حالا بعد از چند دقیقه راه رفتن میایستد، نفس کم میآورد یا احساس فشار و سنگینی میکند. این تغییر میتواند علامت شروع یا پیشرفت بیماری قلبی باشد.
گرفتگی عروق کرونر باعث میشود هنگام فعالیت، قلب خون و اکسیژن کافی دریافت نکند. در نتیجه بیمار ممکن است دچار درد سینه، تنگی نفس، ضعف، خستگی یا نیاز به توقف شود. در سالمندان، همین «کم آوردن» ممکن است جای درد واضح سینه را بگیرد.
پزشکان در ارزیابی درد یا ناراحتی قلبی دیگر توصیه نمیکنند بهسادگی از واژههای «تیپیک» و «آتیپیک» استفاده شود، زیرا ممکن است باعث کماهمیت شدن علائم شود. در عوض، باید مشخص شود علامت قلبی، احتمالاً قلبی یا غیرقلبی است. (AAFP)
برای خانوادهها، مقایسه با گذشته بسیار مهم است. اگر سالمند همیشه کند راه میرفته، شاید موضوع جدیدی نباشد. اما اگر طی چند هفته یا چند ماه اخیر توان او کم شده، فاصله راه رفتن کاهش یافته، برای پلهها مشکل پیدا کرده یا بعد از فعالیت سبک نیاز به نشستن دارد، باید بررسی شود.
دکتر مهرداد طاهریون میتواند در چنین بیمارانی با بررسی شرح حال، نوار قلب، اکو، آزمایشها و در صورت نیاز تستهای تکمیلی، مشخص کند آیا کاهش توان فعالیت به قلب مربوط است یا باید علتهای دیگر بررسی شود. در صورت شک به تنگی عروق کرونر، تصمیمگیری درباره آنژیوگرافی یا درمانهای بعدی باید بهموقع انجام شود.
هدف این است که بیمار قبل از حمله قلبی شناسایی شود. وقتی حمله قلبی اتفاق میافتد، هنوز ممکن است درمان موفق باشد، اما ریسک آسیب عضله قلب، نارسایی قلبی و مرگ بیشتر میشود. راهنمای ۲۰۲۵ ACC/AHA نیز بر ارزیابی سریع و درمان مناسب ACS تأکید دارد. (American College of Cardiology)
تجربه خانواده بیمار متخصص قلب و عروق اصفهان :
«پدرم قبلاً تا سر خیابان میرفت و برمیگشت، اما چند وقت بود وسط راه میایستاد. خودش میگفت سنم بالا رفته. بعد از چکاپ فهمیدیم این کاهش توان میتواند نشانه قلبی باشد.»
سوالات متداول
۱. کاهش توان راه رفتن میتواند نشانه گرفتگی عروق باشد؟
بله، بهخصوص اگر همراه با تنگی نفس، فشار سینه، ضعف یا تعریق باشد.
۲. آیا بالا رفتن سن بهتنهایی دلیل کم آوردن نفس است؟
نه همیشه. سن میتواند نقش داشته باشد، اما تغییر جدید باید بررسی شود.
۳. چه زمانی باید به متخصص قلب مراجعه کرد؟
وقتی توان فعالیت نسبت به قبل کاهش یافته، علائم با فعالیت ایجاد میشود یا عوامل خطر قلبی وجود دارد.