چرا چکاپ قلبی میتواند جلوی استنت اورژانسی را بگیرد؟
چکاپ قلبی | بسیاری از بیماران قلبی تا مدتها ظاهر کاملاً طبیعی دارند. کار میکنند، رانندگی میکنند، خرید میروند و حتی گاهی ورزش سبک انجام میدهند. اما داخل عروق قلب ممکن است روند تنگی و رسوب پلاکها آرامآرام پیش برود. به همین دلیل ظاهر سالم فرد نباید باعث شود چکاپ قلبی به تعویق بیفتد.
گرفتگی عروق کرونر معمولاً یکشبه ایجاد نمیشود. سالها فشار خون بالا، چربی خون، دیابت، استرس، سیگار، کمتحرکی، تغذیه ناسالم و زمینه خانوادگی میتواند به دیواره عروق آسیب بزند و مسیر خونرسانی قلب را تنگ کند. گاهی اولین علامت جدی، حمله قلبی است؛ اما هدف پزشکی این است که بیمار قبل از این مرحله شناسایی و درمان شود.
چکاپ قلبی شامل بررسی شرح حال، فشار خون، آزمایشهای لازم، نوار قلب و در صورت نیاز اکوکاردیوگرافی است. برای بعضی بیماران، تست ورزش، هولتر، سیتی آنژیوگرافی یا آنژیوگرافی نیز ممکن است لازم شود. تصمیمگیری درباره این مراحل باید توسط متخصص قلب انجام شود.
دکتر مهرداد طاهریون، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی، در ارزیابی بیماران قلبی به این نکته توجه دارد که درمان فقط زمانی شروع نشود که سکته اتفاق افتاده است. اگر فردی علائم هشدار یا عوامل خطر دارد، باید قبل از وقوع حمله قلبی بررسی شود. در صورت تشخیص تنگی شدید، آنژیوپلاستی و استنتگذاری میتواند بهعنوان یکی از گزینههای درمانی مطرح شود.
در سندرمهای کرونری حاد، کاهش ناگهانی جریان خون به قلب میتواند با درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سرگیجه همراه باشد و نیاز به ارزیابی و درمان سریع دارد. راهنمای ۲۰۲۵ ACC/AHA نیز بر ارزیابی اولیه، درمان دارویی، راهبردهای باز کردن رگ و پیشگیری ثانویه بعد از ACS تأکید دارد. (American College of Cardiology)
افراد پرخطر نباید فقط منتظر علامت بمانند. بیماران دیابتی حتی ممکن است درد قلبی واضح نداشته باشند. در سالمندان نیز علائم گاهی به شکل ضعف، بیحالی، تنگی نفس یا کاهش توان فعالیت بروز میکند، نه درد کلاسیک قفسه سینه.
در مورد روزهداری نیز همین نگاه پیشگیرانه مهم است. فرد مسن یا بیمار قلبی ممکن است سالها بدون مشکل جدی روزه گرفته باشد، اما با افزایش سن، کاهش آب بدن، مصرف داروها و سفتتر شدن طبیعی عروق، تحمل بدن تغییر میکند. بهتر است بهجای تصمیم احساسی، قبل از ماه رمضان یا هر دوره روزهداری طولانی، چکاپ قلبی انجام شود. Diabetes UK نیز در زمینه بیماریهای متابولیک و عوارض قلبی توصیه میکند پیش از روزهداری با تیم درمان مشورت شود و در صورت بالا بودن خطر، روزهداری میتواند گزینه ایمن نباشد. (Diabetes UK)
تجربه مراجعهکننده به دکتر مهرداد طاهریون
«پدرم ظاهر سالمی داشت و همیشه میگفت من مشکلی ندارم. فقط کمی زود خسته میشد. برای چکاپ مراجعه کردیم و بعد از نوار قلب، اکو و بررسیهای بعدی مشخص شد گرفتگی عروق دارد. اگر صبر میکردیم شاید با حمله قلبی متوجه میشدیم.»
سوالات متداول
۱. آیا فرد بدون علامت هم نیاز به چکاپ قلب دارد؟
بله، بهخصوص اگر بالای ۴۰ سال باشد یا سابقه دیابت، فشار خون، چربی خون، سیگار یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی داشته باشد.
بله، بهخصوص اگر بالای ۴۰ سال باشد یا سابقه دیابت، فشار خون، چربی خون، سیگار یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی داشته باشد.
۲. آیا اکو و نوار قلب برای تشخیص همه گرفتگیها کافی است؟
همیشه خیر. این تستها مهماند، اما در صورت علائم یا ریسک بالا، پزشک ممکن است بررسیهای تکمیلی درخواست کند.
۳. چرا روزهداری در سالمندان قلبی باید با احتیاط باشد؟
چون کمآبی، تغییر زمان داروها و افت یا نوسان فشار و قند خون میتواند فشار بیشتری به قلب وارد کند و علائم قلبی را تشدید کند.