چرا دنیا از جراحی باز به درمانهای کمتهاجمی رفته است؟
درمان واریس در سالهای اخیر تغییر بزرگی کرده است. در گذشته، بسیاری از بیماران وقتی نام درمان واریس را میشنیدند، به جراحی باز، بستری، بخیه و دوره نقاهت طولانی فکر میکردند. اما امروزه در بیشتر گایدلاینهای معتبر دنیا، درمانهای کمتهاجمی داخل وریدی مانند لیزر، رادیوفرکوئنسی، چسب وریدی و اسکلروتراپی، جایگاه مهمی پیدا کردهاند.
دلیل این تغییر ساده است: هدف درمان واریس فقط برداشتن رگ برجسته نیست، بلکه باید رگ ناسالم و منبع برگشت خون شناسایی و درمان شود. در بسیاری از بیماران، مشکل اصلی از رگهای سطحی بزرگتر مانند صافن بزرگ یا صافن کوچک شروع میشود. اگر این رگها درست کار نکنند، خون به جای برگشت مؤثر به سمت قلب، در پا تجمع پیدا میکند و باعث رگهای برجسته، سنگینی پا، درد، ورم و خستگی میشود.
گایدلاینهای ۲۰۲۳ انجمن جراحی عروق، American Venous Forum و American Vein & Lymphatic Society بر اهمیت بررسی داپلر و درمان ریفلاکس وریدی سطحی تأکید دارند و درمانهای داخل وریدی را در مدیریت واریس اندام تحتانی مطرح میکنند. همچنین یک تحلیل مقایسهای منتشرشده در ۲۰۲۵، گایدلاینهای آمریکایی و اروپایی را در درمان واریس C2 مقایسه کرده و نشان میدهد که درمان واریس امروز بیش از گذشته بر پایه انتخاب دقیق بیمار، شواهد علمی و روشهای کمتهاجمی استوار است. ( American Venous Forum )
در مطب دکتر مهرداد طاهریون، این نگاه اهمیت زیادی دارد؛ یعنی درمان برای هر بیمار باید جداگانه انتخاب شود. بیمار دارای رگهای ریز عنکبوتی با بیمار دارای واریس برجسته و دردناک یکسان نیست. برخی بیماران به لیزر داخل وریدی نیاز دارند، برخی با اسکلروتراپی بهتر پاسخ میگیرند و بعضیها به درمان ترکیبی نیاز دارند.
نکته مهم برای بیمار این است که درمان واریس را به مرحله عوارض عقب نیندازد. اگر واریس با سنگینی پا، ورم مچ، درد، تغییر رنگ پوست یا سابقه خانوادگی همراه باشد، بهتر است زودتر بررسی شود. درمان زودتر میتواند از پیشرفت بیماری وریدی و پیچیدهتر شدن درمان جلوگیری کند.
تجربه مراجعهکننده دکتر طاهریون :
«من فکر میکردم درمان واریس یعنی حتماً جراحی. وقتی دکتر طاهریون توضیح دادند که امروز روشهایی مثل لیزر و اسکلروتراپی برای بسیاری از بیماران استفاده میشود، ترسم کمتر شد. مهمتر از همه فهمیدم باید اول نوع رگ و علت واریس مشخص شود.»