چکاپ قلب از چه سنی لازم است؟
چکاپ قلب | بسیاری از افراد تا زمانی که درد قفسه سینه، تنگی نفس یا حمله قلبی اتفاق نیفتد، به فکر بررسی قلب نمیافتند. اما بیماریهای قلبی معمولاً ناگهانی شروع نمیشوند. گرفتگی عروق کرونر میتواند سالها آرام و بیصدا پیشرفت کند و زمانی علامت بدهد که رگ قلبی دچار تنگی شدید شده یا پلاک داخل رگ پاره شده و حمله قلبی رخ داده است.
به همین دلیل، چکاپ قلبی باید بر اساس سن، سابقه خانوادگی، سبک زندگی و بیماریهای زمینهای برنامهریزی شود. ظاهر سالم، وزن مناسب یا فعال بودن در کار روزانه، تضمینکننده سلامت عروق قلب نیست. فردی ممکن است از بیرون سالم به نظر برسد، اما چربی خون بالا، فشار خون کنترلنشده یا دیابت پنهان داشته باشد.
در سنین ۲۰ تا ۳۰ سالگی، تمرکز اصلی باید روی شناخت عوامل خطر باشد؛ یعنی اندازهگیری فشار خون، بررسی وزن، سابقه خانوادگی، مصرف سیگار، فعالیت بدنی و در صورت نیاز آزمایش چربی و قند خون. اگر فرد سابقه خانوادگی سکته قلبی زودرس دارد، چکاپ باید زودتر و جدیتر شروع شود.
از ۴۰ سالگی به بعد، چکاپ قلب اهمیت بیشتری پیدا میکند. در بسیاری از برنامههای سلامت عمومی، ارزیابی خطر قلبیعروقی برای افراد میانسال توصیه میشود. برای مثال، NHS Health Check در بریتانیا برای افراد ۴۰ تا ۷۴ سال طراحی شده تا خطر بیماری قلبی، دیابت، کلیه و سکته ارزیابی شود. ([nhs.uk][1])
در مراجعه به دکتر مهرداد طاهریون، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی، برنامه چکاپ میتواند شامل شرح حال دقیق، معاینه، فشار خون، نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، آزمایش قند و چربی خون و در صورت نیاز تستهای تکمیلی باشد. اگر شواهدی از تنگی عروق وجود داشته باشد، ممکن است آنژیوگرافی برای تصمیمگیری دقیقتر مطرح شود.
نکته مهم این است که آنژیوگرافی بهموقع در بیمار مناسب میتواند فرصت طلایی درمان را حفظ کند. اگر گرفتگی رگ قبل از حمله قلبی تشخیص داده شود، با دارو، تغییر سبک زندگی، آنژیوپلاستی یا استنتگذاری میتوان از آسیب جدی به عضله قلب جلوگیری کرد. در برخی بیماران، این تشخیص و درمان بهموقع میتواند سالهای زیادی از عمر مفید را حفظ کند؛ حتی ممکن است در افراد پرخطر، تفاوتی در حد ۱۰ تا ۱۵ سال زندگی باکیفیت ایجاد کند. این عدد قطعی برای همه نیست، اما پیام اصلی روشن است: نباید صبر کرد تا سکته قلبی اتفاق بیفتد.
وقتی حمله قلبی رخ میدهد، هنوز امکان نجات وجود دارد، اما ریسک بسیار بالاتر میرود و هر دقیقه تأخیر میتواند بخشی از عضله قلب را از بین ببرد. راهنماهای جدید ACC/AHA نیز بر ارزیابی سریع، درمان مناسب، باز کردن رگ در زمان درست و پیشگیری ثانویه بعد از سندرم کرونری حاد تأکید دارند. (
American College of Cardiology)تجربه مراجعهکننده متخصص قلب و عروق اصفهان :
سوالات متداول
برای افراد بدون ریسک، از حدود ۴۰ سالگی جدیتر میشود؛ اما اگر سابقه خانوادگی، سیگار، دیابت، فشار خون یا چربی خون وجود دارد، باید زودتر شروع شود.
۲. آیا نوار قلب و اکو برای همه لازم است؟
بسته به سن، علائم و ریسک بیمار تصمیمگیری میشود. در افراد پرخطر، این بررسیها میتوانند بسیار کمککننده باشند.
۳. آیا آنژیوگرافی زودهنگام همیشه لازم است؟*
خیر. آنژیوگرافی زمانی انجام میشود که پزشک بر اساس علائم، تست ها و ریسک بیمار آن را لازم بداند.