نقش متخصص اینترونشنال کاردیولوژی در زمان سکته قلبی
زمان طلایی سکته قلبی | سکته قلبی یکی از مهمترین و شایعترین بیماریهای قلب و عروق در جهان است که ادامه زندگی فرد را در چند دقیقه تغییر دهد. بسیاری از بیماران و خانوادهها پس از این رویداد نگران میزان طول عمر بعد از سکته قلبی میشوند و میخواهند بدانند چطور میتوان آن را افزایش داد.
برخلاف تصورات رایج حمله قلبی به معنای پایان زندگی نیست. در حال حاضر با پیشرفت روشهای درمانی اکثر افراد در صورت مراجعه به اورژانس و دریافت مراقبتهای لازم از حمله قلبی نجات پیدا میکنند. علاوه بر این با رعایت نکاتی تا سالهای زیادی به خوبی عمر میکنند.
دقایق بسیار مهم و طلایی در درمان سکته حاد قلبی
عروق کرونر یکی از رگهای تغذیه کننده قلب است که اکسیژن و مواد غذایی را به قلب می رساند. اگر این رگ به طور کامل مسدود شود، جریان انتقال اکسیژن و مواد غذایی به آن قسمت از قلب ناگهان متوقف می شود. این اتفاق، باعث بروز سکته حاد قلبی در افراد خواهد شد.
در چنین شرایطی، اگر رگ اصلی باز نشود و جریان خون مجددا به بافت آسیب دیده ی قلب نرسد، بیمار دچار آسیبهای شدید خواهد شد و حتی ممکن است دچار ایست قلبی شود. بنابراین در درمان سکته حاد قلبی، مهم ترین و نخستین کاری که باید توسط متخصص اینترونشنال کاردیولوژی انجام شود .
ابتدا باید رگ اصلی باز شود و جریان خون دوباره به سمت قلب برقرار شود. در درمان سکته حاد قلبی، مداخله زودهنگام توسط پزشک بسیار حائز اهمیت است. در صورت هرگونه تاخیر می تواند عوارض بسیار جدی برای بیمار به وجود بیاید.
دقایق مهم پس از سکته قلبی
زمانی که سکته حاد قلبی رخ می دهد، هیچ وقتی برای تلف کردن نخواهیم داشت! بسیاری از دیگر سلولهای بدن مواد غذایی را به صورت گلیکوژن یا قند ذخیره سازی می کنند، اما وقتی صحبت از قلب به میان باشد، چنین نیست.
قلب در هر لحظه به طور مستقیم مواد غذایی و اکسیژن مورد نیاز خود را از خون دریافت می کند. بنابراین، اگر جریان انتقال اکسیژن و مواد غذایی قطع شود، سلولهای قلب بلافاصله شروع به از بین رفتن می کنند. به همین دلیل است که در درمان سکته حاد قلبی، حتی یک دقیقه هم حیاتی است!
• 20 تا 60 دقیقه اول:
حال بیایید بپرسیم که فردی که دچار سکته قلبی می شود، تا چه مدت زمان می تواند نجات پیدا کند؟ اگر رگ مسدود شده حداکثر تا یک ساعت بعد از وقوع سکته قلبی باز شود، تقریبا تمام آسیبی که به فرد وارد شده است قابل درمان خواهد بود و فرد دچار مرگ سلولی نخواهد شد.
• بیش از 60 دقیقه:
فرایند درمان سکته حاد قلبی در بهترین حالت باید قبل از گذشت 1 ساعت اولیه، شروع شود. اگر جریان انتقال خون به قلب بیش از این مدت متوقف شود، به احتمال زیاد مرگ سلولی آغاز خواهد شد. با این حال، اگر تا حداکثر 12 ساعت پس از وقوع سکته قلبی جریان خون دوباره برقرار گردد، سلولهای کمتری دچار مرگ سلولی خواهند شد و امکان نجات فرد بیشتر خواهد بود.
• بعد از 12 ساعت:
برای نجات دادن سلولهای قلبی از مرگ سلولی، حتما باید رگ مسدود شده قبل از گذشت 12 ساعت از وقوع سکته قلبی، باز شود. در غیر این صورت، نجات سلولهای قلبی دیگر امکان پذیر نخواهد بود. به همین دلیل است که برای درمان سکته حاد قلبی، سرعت مهم ترین عامل است.
درمان سکته حاد قلبی
تنها راه درمان اولیه سکته قلبی ، باز کردن رگ مسدود شده است. بیشتر سکته ها و حملات قلبی هنگامی اتفاق می افتند که جریان خون عضله قلب که از طریق رگهای خون رسانی کننده به قلب (عروق کرونر) انجام می شود ، به صورت ناگهانی قطع شود. شایع ترین علت انسداد کرونر قلب ، تشکیل لخته خون داخل آنها است.
درمان اصلی سکته قلبی ، از بین بردن لخته موجود در داخل عروق کرونر قلب است که به دو روش صورت می گیرد:
1- تجویز داروی فیبرینولیتیک
این داروها موجب شکسته شدن و حل شدن لخته های داخل کرونر می شوند. این داروهای قدرتمند ، که به عنوان ترومبولیتیک یا فیبرینولیتیک نیز شناخته می شوند ، به صورت داخل وریدی تجویز شده و لخته های خون را تکه تکه کرده و مسیر رگ قلبی را بازگشایی می کنند.
اگر درمان با این داروها در سه ساعت اول سکته قلبی انجام شود ، بهترین نتیجه حاصل می شود. نتایج نسبتاً رضایت بخش بین سه تا شش ساعت دیده می شود. بعد از 6 ساعت تا 12 ساعت نتایج مثبت نسبی حاصل می شود و بعد از 12 ساعت درمان با این داروها نتیجه قابل قبولی نخواهد داشت.
2- انجام آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی اولیه
در حال حاضر روش تایید شده و استاندارد برای درمان سکته حاد قلبی ، انجام آنژیوگرافی ، مشخص ساختن رگ درگیر و برطرف کردن انسداد آن با خارج کردن لخته خون یا باز کردن رگ با استنت و بالون است که به آن “آنژیوپلاستی اولیه” یا (Primary PCI) گفته می شود.
آنژیوپلاستی اولیه ، دارای نکات مثبت زیادی است مانند:
- مشاهده عروق قلبی و تعیین وضعیت کلی بیماری
- برطرف کردن مستقیم و نسبتا کامل لخته خون
- درمان تنگی زمینه ای رگ قلب علاوه بر برطرف کردن لخته خون
- برنامه ریزی برای باز کردن تنگی رگ های دیگر ، در صورت وجود
- و کاهش خطر خونریزی داروهای فیبرینولیتیک
3 – ادامه درمان سکته حاد قلبی
بعد از درمان اولیه و باز کردن رگ مسدود شده قلبی ، لازم است بیماران برای پیش گیری از عوارض حاد سکته قلبی و درمان آنها در صورت بروز ، تا چند روز (3تا 5 روز) بستری باشند. این بستری در روزهای اول در بخش CCU بوده و بیمار از نظر علایم قلبی و آریتمی های احتمالی تحت مونیتورینگ مداوم قلبی قرار خواهد گرفت.
بعد از اطمینان از پایدار بودن شرایط بیمار ادامه درمان در خارج از بخش CCU قابل انجام است.