آزمایشهای قلبی مهم؛ قند، چربی، فشار خون و کلیه را جدی بگیرید !
آزمایشهای مهم قلبی | وقتی صحبت از قلب میشود، بسیاری فقط به نوار قلب و اکو فکر میکنند. اما بخش مهمی از پیشگیری قلبی از آزمایش خون و کنترل عوامل خطر شروع میشود. گرفتگی عروق کرونر اغلب نتیجه سالها فشار خون بالا، چربی خون بالا، دیابت، التهاب، سیگار و سبک زندگی ناسالم است.
آزمایش چربی خون یکی از مهمترین بررسیهاست. LDL یا کلسترول بد اگر بالا باشد، میتواند در دیواره عروق رسوب کند و زمینه تشکیل پلاک را فراهم کند. تریگلیسیرید بالا، HDL پایین و برخی اختلالات چربی خانوادگی نیز ریسک بیماری قلبی را افزایش میدهند.
قند خون ناشتا و HbA1c برای بررسی دیابت یا پیش دیابت اهمیت دارند. دیابت یکی از مهمترین عوامل خطر بیماری عروق کرونر است و گاهی بیماران دیابتی حمله قلبی را بدون درد واضح تجربه میکنند. به همین دلیل، فرد دیابتی حتی اگر ظاهر سالم داشته باشد، باید چکاپ قلبی را منظمتر انجام دهد.
فشار خون هم باید در هر ویزیت بررسی شود. فشار خون بالا ممکن است سالها بدون علامت باشد، اما به قلب، مغز، کلیه و عروق آسیب میزند. اندازهگیری منظم فشار خون در خانه و ثبت اعداد میتواند به تصمیمگیری پزشک کمک کند.
عملکرد کلیه نیز مهم است، چون بیماری کلیوی با افزایش ریسک قلبی همراه است و همچنین قبل از برخی اقدامات تشخیصی یا درمانی، مثل آنژیوگرافی، وضعیت کلیه باید بررسی شود. در برنامههای چکاپ قلبیعروقی، ارزیابی خطر دیابت، کلیه، سکته و بیماری قلبی معمولاً کنار هم دیده میشود. NHS Health Check نیز برای سنین ۴۰ تا ۷۴ سال، خطر بیماری قلبی، دیابت، کلیه و سکته را بررسی میکند. (nhs.uk )
در مراجعه به دکتر مهرداد طاهریون، آزمایشها فقط برای پر کردن پرونده نیستند. هدف این است که قبل از وقوع حمله قلبی، عوامل خطر شناسایی و کنترل شوند. اگر LDL بالا باشد، درمان دارویی و تغذیهای لازم میشود. اگر فشار خون بالا باشد، دارو و اصلاح سبک زندگی مطرح میشود. اگر قند خون بالا باشد، کنترل دقیقتر لازم است.
در افرادی که سابقه درد قفسه سینه، تنگی نفس، کاهش توان فعالیت یا ریسک بالا دارند، اگر آزمایشها و بررسیهای قلبی مشکوک باشد، پزشک ممکن است آنژیوگرافی را برای ارزیابی مستقیم عروق قلب توصیه کند. آنژیوگرافی بهموقع در فرد مناسب، میتواند مسیر درمان را روشن کند و اگر نیاز به آنژیوپلاستی یا استنت باشد، قبل از آسیب شدید به قلب انجام شود.
این موضوع میتواند سالهای زیادی از عمر بیمار را حفظ کند. برای یک فرد ۵۵ یا ۶۰ ساله پرخطر، تشخیص و درمان بهموقع گرفتگی عروق ممکن است تفاوت بین زندگی فعال تا سالهای بعد و گرفتار شدن به سکته، نارسایی قلبی یا مرگ زودرس باشد. بنابراین عدد «تا ۱۵ سال» را میتوان بهعنوان یک پیام انگیزشی مشروط بیان کرد: *درمان بهموقع در بیماران مناسب میتواند سالهای طولانی، حتی تا حدود ۱۵ سال، از زندگی باکیفیت فرد را حفظ کند؛ اما این موضوع برای همه یکسان نیست.
تجربه مراجعهکننده دکتر طاهریون :
«برای چکاپ ساده مراجعه کرده بودم و فکر نمیکردم آزمایشها چیز مهمی نشان دهند. اما چربی خون و قندم بالا بود. پزشک گفت اگر همینها کنترل نشوند، چند سال بعد ممکن است با گرفتگی عروق قلب روبهرو شوم. از همان زمان برنامه درمان و پیگیری شروع شد.»
سوالات متداول
۱. مهمترین آزمایشها برای پیشگیری قلبی چیست؟
چربی خون، قند خون، HbA1c، عملکرد کلیه، فشار خون و در برخی افراد آزمایشهای تکمیلی طبق نظر پزشک مهم هستند.
چربی خون، قند خون، HbA1c، عملکرد کلیه، فشار خون و در برخی افراد آزمایشهای تکمیلی طبق نظر پزشک مهم هستند.
۲. آیا آزمایش خوب یعنی قلب سالم است؟
آزمایش خوب ریسک را کمتر نشان میدهد، اما اگر علائم قلبی یا سابقه خانوادگی قوی وجود داشته باشد، بررسیهای قلبی همچنان لازم است.
۳. قبل از آنژیوگرافی چرا عملکرد کلیه بررسی میشود؟
چون در آنژیوگرافی از ماده حاجب استفاده میشود و پزشک باید مطمئن شود کلیهها شرایط مناسبی دارند.