برنامه ویزیت قلب برای سنین مختلف؛ از جوانی تا سالمندی
ویزیت قلب | چکاپ قلبی نباید برای همه افراد با یک نسخه ثابت انجام شود. یک جوان ۲۸ ساله بدون سابقه خانوادگی و بدون عامل خطر، با یک فرد ۵۵ ساله دیابتی یا یک سالمند دارای فشار خون شرایط یکسانی ندارد. برنامه ویزیت باید بر اساس سن، علائم و عوامل خطر تنظیم شود.
در سنین زیر ۳۰ سال، اگر فرد سالم است و سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس ندارد، تمرکز بیشتر روی سبک زندگی است: ورزش منظم، تغذیه سالم، ترک سیگار، کنترل وزن و اندازهگیری دورهای فشار خون. اما اگر درد قفسه سینه، تپش قلب، غش، تنگی نفس غیرعادی یا سابقه مرگ ناگهانی در خانواده وجود دارد، مراجعه به متخصص قلب ضروری است.
در دهه ۳۰ تا ۴۰، بهتر است افراد پرمشغله و پراسترس چکاپ پایه داشته باشند؛ مخصوصاً اگر کمتحرک هستند، اضافهوزن دارند، سیگار مصرف میکنند یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند. یک نوار قلب پایه، آزمایش چربی و قند خون، فشار خون و در صورت نیاز اکو میتواند نقطه شروع خوبی باشد.
از ۴۰ سالگی به بعد، چکاپ باید منظمتر شود. بسیاری از بیماریهای قلبیعروقی در این سنین شروع به آشکار شدن میکنند. در افراد ۴۰ تا ۷۴ سال، برخی سیستمهای سلامت دنیا برنامه غربالگری خطر قلبیعروقی دارند تا خطر بیماری قلبی، دیابت، کلیه و سکته زودتر شناسایی شود. (nhs.uk )
در سنین ۵۰ تا ۶۵، اگر فرد فشار خون، دیابت، چربی خون، اضافه وزن یا سابقه خانوادگی دارد، فاصله ویزیتها باید کوتاهتر و دقیقتر باشد. در این مرحله، نوار قلب، اکو، آزمایشها و در صورت نیاز تستهای تکمیلی میتوانند از مراجعه اورژانسی در آینده جلوگیری کنند.
در سالمندان، چکاپ قلبی اهمیت دوچندان دارد. علائم قلبی در افراد مسن همیشه کلاسیک نیست. ممکن است به جای درد شدید قفسه سینه، فقط ضعف، بیحالی، گیجی، تنگی نفس، تعریق یا کاهش توان راه رفتن دیده شود. بنابراین خانوادهها نباید منتظر درد شدید بمانند.
در مراجعه به دکتر مهرداد طاهریون، برنامه ویزیت دورهای میتواند بر اساس سن و ریسک بیمار شخصیسازی شود. اگر در بررسیها شواهدی از تنگی عروق کرونر وجود داشته باشد، تصمیمگیری درباره آنژیوگرافی و درمانهای بعدی انجام میشود.
باید توجه داشت که آنژیوگرافی بهموقع برای بیمار مناسب، فقط یک اقدام تشخیصی نیست؛ راهی برای تصمیمگیری نجاتبخش است. اگر گرفتگی شدید قبل از حمله قلبی تشخیص داده شود، آنژیوپلاستی و استنتگذاری میتواند از آسیب عضله قلب جلوگیری کند. در مقابل، اگر بیمار صبر کند تا حمله قلبی رخ دهد، فرصت طلایی ممکن است از دست برود. در سندرم کرونری حاد، راهنماها بر ارزیابی اولیه، درمان دارویی، راهبردهای باز کردن رگ و پیشگیری ثانویه تأکید دارند. ( American College of Cardiology )
تجربه مراجعهکننده به آقای دکتر مهرداد طاهریون :
«مادرم ۶۸ ساله بود و فقط میگفت زود خسته میشود. درد سینه نداشت. برای اطمینان به متخصص قلب مراجعه کردیم. بعد از بررسیها مشخص شد وضعیت قلبش نیاز به پیگیری جدی دارد. اگر منتظر درد شدید میماندیم، شاید دیر میشد.»
سوالات متداول
۱. افراد جوان هم باید متخصص قلب بروند؟
اگر علامت، سابقه خانوادگی، تپش قلب، غش، درد قفسه سینه یا عوامل خطر داشته باشند، بله.
اگر علامت، سابقه خانوادگی، تپش قلب، غش، درد قفسه سینه یا عوامل خطر داشته باشند، بله.
۲. برای سالمندان هر چند وقت چکاپ قلب لازم است؟
بستگی به وضعیت فرد دارد، اما سالمندان دارای فشار خون، دیابت، چربی خون یا سابقه قلبی باید ویزیت منظمتری داشته باشند.
۳. آیا خستگی در سالمندان میتواند نشانه قلبی باشد؟
بله. در سالمندان، بیماری قلبی گاهی با خستگی، تنگی نفس، ضعف یا کاهش توان فعالیت بروز میکند.