تنگی نفس ناگهانی یا تدریجی در افراد بالای ۶۰ سال؛ علامتی که باید قلب را هم به یاد بیاورد !!!
گاهی سالمند میگوید: «درد ندارم، فقط نفسم کم میآید.» خانوادهها ممکن است این جمله را به پیری، آلودگی هوا یا کمتحرکی نسبت دهند. اما تنگی نفس، بهخصوص اگر جدید باشد، با فعالیت ایجاد شود، شبها بدتر شود یا همراه با تعریق، ضعف، تهوع یا فشار قفسه سینه باشد، میتواند نشانه کاهش خونرسانی به قلب یا شروع مشکل جدی قلبی باشد.
راهنمای ۲۰۲۵ ACC/AHA برای سندرمهای کرونری حاد، ACS را مجموعهای از وضعیتهای ناشی از کاهش ناگهانی خونرسانی به عضله قلب میداند که میتواند با علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس و سرگیجه بروز کند. (American College of Cardiology)
در سالمندان، تنگی نفس گاهی حتی از درد سینه مهمتر است. مطالعات بالینی قدیمی و جدید نشان دادهاند که با افزایش سن، درد کلاسیک قفسه سینه کمتر و تنگی نفس بهعنوان علامت معادل آنژین بیشتر دیده میشود. (PubMed)
- آیا تنگی نفس جدید است؟
- آیا هنگام راه رفتن یا پله بالا رفتن ایجاد میشود؟
- آیا بیمار مجبور شده فعالیتهای روزانه را کم کند؟
- آیا شبها با نفستنگی بیدار میشود؟
- آیا پاها ورم کردهاند؟
- آیا همراه با تعریق، درد سینه، تهوع یا سرگیجه است؟
اگر پاسخ مثبت است، مراجعه به متخصص قلب نباید عقب بیفتد. در ارزیابی اولیه، نوار قلب و اکو بسیار کمککنندهاند. اکو میتواند قدرت پمپاژ قلب، عملکرد دریچهها و نشانههای نارسایی قلبی را نشان دهد. اگر احتمال گرفتگی عروق کرونر مطرح باشد، پزشک ممکن است اقدامات تشخیصی بیشتر را پیشنهاد کند.
تجربه خانواده بیمار :
«پدرم درد سینه نداشت، فقط موقع راه رفتن نفس کم میآورد. چون سابقه آسم نداشت، ولی سنش بالا بود، برای چکاپ قلب بردیم. پزشک گفت تنگی نفس در سالمندان میتواند علامت قلبی باشد و باید جدی بررسی شود.»
سوالات متداول
۱. تنگی نفس بدون درد سینه میتواند قلبی باشد؟
بله. در سالمندان، تنگی نفس میتواند نشانه کمبود خونرسانی قلب یا نارسایی قلبی باشد.
۲. تنگی نفس هنگام پله بالا رفتن طبیعی است؟
اگر جدید باشد یا نسبت به قبل بدتر شده باشد، طبیعی فرض نشود و باید بررسی شود.
۳. اکو قلب در تنگی نفس چه کمکی میکند؟**اکو عملکرد پمپاژ قلب، دریچهها و برخی نشانههای فشار یا نارسایی قلبی را بررسی میکند.