بررسی جامع روش انجام
آنژیوگرافی (Angiography) یا آنژیوگرافی کرونری، یک روش تصویربرداری پزشکی است که به پزشکان اجازه میدهد تا وضعیت عروق خونی قلب (عروق کرونر) را به دقت ارزیابی کنند. این روش برای تشخیص بیماریهای عروق کرونر (CAD)، انسداد عروق، نارسایی خونرسانی به قلب و سایر مشکلات مرتبط با عروق خونی استفاده میشود. در این مقاله از سایت دکتر مهرداد طاهریون (متخصص واریس اصفهان _ متخصص قلب اصفهان)، فرآیند کامل انجام آنژیوگرافی، آمادگیهای لازم، مراحل انجام، عوارض احتمالی و نکات مراقبتی پس از عمل را به تفصیل توضیح خواهیم داد.
آنژیوگرافی چیست؟
آنژیوگرافی یک روش تهاجمی است که با استفاده از اشعه ایکس و ماده حاجب (کنتراست) انجام میشود تا مسیر عروق خونی به دقت مشخص شود. این روش به ویژه در بررسی عروق کرونری قلب، شناسایی تنگی یا انسداد عروق، و برنامهریزی برای مداخلات درمانی (مانند آنژیوپلاستی یا جراحی بایپس) کاربرد دارد.
موارد استفاده از آنژیوگرافی
آنژیوگرافی معمولاً برای موارد زیر تجویز میشود:
- بررسی درد قفسه سینه (آنژین صدری): برای تعیین اینکه آیا تنگی یا انسداد عروق کرونری باعث درد شده است.
- ارزیابی پس از سکته قلبی: برای تعیین محل و شدت انسداد.
- بررسی مشکلات مادرزادی قلب: بهویژه در کودکان.
- بررسی مشکلات دریچهای قلب: مانند تنگی یا نارسایی دریچهها.
- بررسی سلامت عروق پس از عمل بایپس قلبی یا آنژیوپلاستی.
آمادگی قبل از آنژیوگرافی
- مشاوره با پزشک
پیش از انجام آنژیوگرافی، پزشک سابقه پزشکی بیمار، داروهای مصرفی و حساسیتهای احتمالی (به ویژه به ماده حاجب یا ید) را بررسی میکند.
- آزمایشهای پیش از آنژیوگرافی
آزمایشهای زیر ممکن است قبل از آنژیوگرافی انجام شوند:
آزمایش خون: برای ارزیابی عملکرد کلیه، انعقاد خون و سایر فاکتورهای سلامت.
نوار قلب (ECG): برای بررسی وضعیت عملکرد الکتریکی قلب.
اکوکاردیوگرام: برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب.
- ناشتا بودن
معمولاً از بیمار خواسته میشود که از ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل، چیزی نخورد یا ننوشد.
- قطع یا تنظیم داروها
داروهای رقیقکننده خون (مانند وارفارین یا آسپرین) ممکن است قبل از آنژیوگرافی قطع شوند.
دیابت و داروهای مرتبط با آن، تحت نظر پزشک تنظیم میشود.
مراحل انجام آنژیوگرافی
- بیحسی موضعی
محل ورود کاتتر (کشاله ران یا مچ دست) با تزریق یک داروی بیحسی، بیحس میشود.
- وارد کردن کاتتر
پزشک با استفاده از یک سوزن، رگ خونی (معمولاً شریان فمورال در کشاله ران یا شریان رادیال در مچ دست) را سوراخ کرده و یک غلاف (Sheath) وارد رگ میکند.
سپس یک کاتتر نازک و انعطافپذیر از طریق غلاف وارد رگ شده و به سمت قلب هدایت میشود.
هدایت کاتتر به کمک تصاویر فلوروسکوپی (نوعی اشعه ایکس زنده) انجام میشود.
- تزریق ماده حاجب
پس از قرارگیری کاتتر در محل مناسب (عروق کرونر)، ماده حاجب (Contrast Dye) از طریق کاتتر به داخل عروق تزریق میشود.
ماده حاجب باعث میشود عروق خونی به وضوح در تصاویر اشعه ایکس قابل مشاهده شوند.
- تصویربرداری با اشعه ایکس
در حین تزریق ماده حاجب، با استفاده از اشعه ایکس، تصاویری زنده از عروق کرونری گرفته میشود.
این تصاویر به پزشک کمک میکند تا میزان تنگی، انسداد یا سایر مشکلات عروق کرونری را ارزیابی کند.
- خارج کردن کاتتر
پس از پایان تصویربرداری، کاتتر به آرامی خارج شده و محل ورود آن با فشار یا وسیلهای مخصوص (مانند کلاژ) بسته میشود تا خونریزی متوقف شود.
مراقبتهای پس از آنژیوگرافی
- استراحت
بیمار معمولاً باید چند ساعت در حالت درازکش بماند تا محل ورود کاتتر بهبود یابد.
در صورت انجام آنژیوگرافی از طریق کشاله ران، بیمار ممکن است به استراحت طولانیتری نیاز داشته باشد.
- هیدراتاسیون (مصرف مایعات)
نوشیدن مقدار زیادی آب به دفع ماده حاجب از طریق کلیهها کمک میکند.
- بررسی علائم
پزشک علائم حیاتی (فشار خون، ضربان قلب) را بررسی میکند.
در صورت مشاهده درد قفسه سینه، خونریزی یا تورم در محل ورود کاتتر، باید به پزشک اطلاع داده شود.
عوارض احتمالی آنژیوگرافی
آنژیوگرافی یک روش کمخطر است، اما مانند هر روش تهاجمی، ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد:
خونریزی یا هماتوم در محل ورود کاتتر.
واکنش آلرژیک به ماده حاجب.
آسیب به رگ خونی در اثر ورود کاتتر.
آریتمی قلبی (ضربان نامنظم قلب).
سکته قلبی یا سکته مغزی (نادر).
نارسایی کلیه (در صورت آسیب کلیوی قبلی).
مزایای آنژیوگرافی
تشخیص دقیق: به پزشک امکان میدهد تا مشکلات عروقی را به دقت شناسایی کند.
راهنمای درمان: پزشک میتواند بر اساس یافتهها، تصمیم به انجام آنژیوپلاستی (باز کردن رگ مسدود) یا بایپس بگیرد.
نتایج سریع: نتایج معمولاً بلافاصله پس از انجام آنژیوگرافی مشخص میشود.
نتیجهگیری
آنژیوگرافی یک ابزار مهم در تشخیص و درمان بیماریهای قلبی عروقی است. این روش با فراهم آوردن اطلاعات دقیق درباره وضعیت عروق کرونر، به پزشکان کمک میکند تا برنامهریزی دقیقی برای درمان بیماران انجام دهند. با رعایت مراقبتهای لازم قبل و بعد از عمل، این روش معمولاً ایمن و مؤثر است. اگرچه آنژیوگرافی با خطرات جزئی همراه است، اما مزایای آن در تشخیص و درمان بیماریهای قلبی به مراتب بیشتر است.
لینک های کاربردی:
متخصص واریس اصفهان _ متخصص قلب اصفهان / تماس با دکتر مهرداد طاهریون
دکتر مهرداد طاهریون متخصص قلب اصفهان در کلینیک 24
متخصص قلب اصفهان در دکتراف _ درمان واریس اصفهان در دکتراف
درمان واریس اصفهان در کلینیک 24 _ بهترین متخصص واریس اصفهان در کلینیک 24 _ بهترین متخصص قلب اصفهان در کلینیک 24
کانال آپارات دکتر مهرداد طاهریون را دنبال کنید
اینستاگرام دکتر مهرداد طاهریون (بهترین متخصص واریس اصفهان – متخصص قلب اصفهان) را دنبال کنید.