در افراد بالای ۶۰ سال، سکته قلبی همیشه با درد شدید سینه شروع نمیشود !!!
بسیاری از خانوادهها تصور میکنند سکته قلبی حتماً با درد شدید و ناگهانی قفسه سینه همراه است؛ همان تصویری که فرد ناگهان دستش را روی سینه میگذارد و روی زمین میافتد. اما در افراد بالای ۶۰ سال، ماجرا همیشه اینقدر واضح نیست. گاهی نشانهها آهسته، مبهم و قابل اشتباه با خستگی، ضعف، معدهدرد، سرماخوردگی یا بالا رفتن سن هستند.
انجمن قلب آمریکا هشدار میدهد که برخی حملات قلبی ناگهانی و شدید هستند، اما بسیاری از آنها آهسته شروع میشوند و با درد یا ناراحتی خفیف همراهاند. علائم میتواند شامل فشار یا سنگینی وسط قفسه سینه، درد دست، پشت، گردن، فک یا معده، تنگی نفس، عرق سرد، تهوع، ضربان نامنظم، خستگی غیرعادی یا سبکی سر باشد. (www.heart.org )
در سالمندان، بهخصوص افراد دارای دیابت، فشار خون بالا، چربی خون، سابقه سیگار، سابقه سکته قلبی در خانواده یا سابقه آنژیوپلاستی، علائم ممکن است کمتر کلاسیک باشد. مطالعات نشان دادهاند که بخشی از بیماران سکته قلبی بدون درد قفسه سینه مراجعه میکنند و این حالت در سالمندان، زنان و بیماران دیابتی بیشتر دیده میشود. نبود درد قفسه سینه میتواند باعث تأخیر در مراجعه، تشخیص دیرتر و افزایش مرگومیر شود. ( Open Heart )
برای خانوادهها، مهمترین نکته این است که تغییر ناگهانی حال عمومی سالمند را ساده نگیرند. اگر پدر، مادر یا سالمند خانواده امروز نسبت به روزهای قبل بیحالتر، کمنفستر، عرقکردهتر، گیجتر یا ناتوانتر شده، این وضعیت فقط به سن ربط داده نشود. سکته قلبی در سالمندان گاهی با «من خوب نیستم» شروع میشود، نه با «قلبم درد میکند».
در چنین شرایطی، مراجعه به متخصص قلب و انجام چکاپهای دورهای اهمیت زیادی دارد. نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، آزمایش قند و چربی خون و بررسی فشار خون میتوانند به پزشک کمک کنند قبل از وقوع حمله قلبی، ریسک بیمار را ارزیابی کند. اگر علائم نگرانکننده وجود داشته باشد، ممکن است بررسیهای بیشتر مانند تستهای تکمیلی یا آنژیوگرافی لازم شود.
دکتر مهرداد طاهریون، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی، با تجربه در ارزیابی بیماران دچار تنگی عروق کرونر، میتواند بر اساس سن، علائم، عوامل خطر و نتایج چکاپ درباره ادامه مسیر درمان تصمیمگیری کند.
تجربه همراه بیمار دکتر مهرداد طاهریون :
«پدرم درد سینه نداشت، فقط میگفت خیلی خستهام و نفس کم میآورم. اول فکر کردیم از سن و ضعف عمومی است. اما وقتی بررسی قلبی انجام شد، مشخص شد موضوع جدیتر است. حالا میدانیم در سالمندان، نبود درد سینه یعنی نبود مشکل قلبی نیست.»
سوالات متداول
۱. آیا سکته قلبی بدون درد سینه ممکن است؟
بله. بهخصوص در سالمندان، زنان و بیماران دیابتی ممکن است سکته قلبی با تنگی نفس، ضعف، تهوع، عرق سرد یا بیحالی بروز کند.
۲. خانوادهها چه علامتی را باید فوری جدی بگیرند؟
فشار یا درد سینه، تنگی نفس ناگهانی، عرق سرد، ضعف شدید، گیجی، درد فک یا دست، تهوع غیرعادی یا کاهش ناگهانی توان فعالیت.
۳. در صورت شک به سکته قلبی چه باید کرد؟
نباید صبر کرد یا بیمار را با خودروی شخصی دیر به درمان رساند. باید با اورژانس تماس گرفت؛ به عنوان مثال : در ایران ۱۱۵ و در ترکیه ۱۱۲.